Na osnovu čl. 131 i 150 Zakona o ljekovima („Službeni list CG“, br. 080/20), i Pravilnika o obliku, sadržaju, periodu za koji se dostavlja i načinu dostavljanja izvještaja o prodaji ljekova („Sl.list CG“ br. 02/13), Institut za ljekove i medicinska sredstva je pripremio izvještaj o potrošnji ljekova u Crnoj Gori za 2021. godinu.   Za izradu izvještaja su korišćeni podaci o prometu registrovanih veledrogerija koje su obavljale promet ljekovima u Crnoj Gori u 2021. godini (14 privatnih i 1 državna), tj. njihovi izvještaji o prodaji ljekova u Crnoj Gori, iz 2021. godine.   U bazi podataka Instituta za praćenje potrošnje, ljekovi su svrstani po klasifikaciji Svjetske zdravstvene organizacije (WHO) po ATC grupama i po internacionalnim nezaštićenim nazivima (INN).   Svi izvještaji o potrošnji ljekova koji su bili u prometu, iskazani su brojem definisanih dnevnih doza na 1000 stanovnika na dan (DDD/1000/dan) i ukupnim iznosom u eurima (€), prema veleprodajnim cijenama.   Za preračun DDD-a, korišćena je metodologija WHO, a za izračun je korišćen broj stanovnika u Crnoj Gori iz 2021. godine, prema službenim podacima Zavoda za statistiku Crne Gore (MONSTAT). Za izračunavanje DDD/1000/dan po gradovima, uzet je broj stanovnika u pojedinim gradovima, u 2021. godini, takođe prema službenim podacima Zavoda za statistiku Crne Gore (MONSTAT).   Prikazani su i odvojeni podaci o bolničkoj i vanbolničkoj potrošnji ljekova.   Dobijeni podaci o ukupnoj potrošnji ljekova u Crnoj Gori, u 2021. godini, ukazuju da je potrošnja iznosila 1433,02 DDD/1000/dan, finansijski 139.211.952,26 €.   U finansijski iznos od 139.211.952,26 € je uračunata ukupna potrošnja svih ljekova, uključujući i ljekove koji nemaju definisanu ATC klasifikaciju, homeopatske, herbalne ljekove, kao i ljekove koji nemaju DDD, a čija ukupna potrošnja iznosi 374.697,53 €.   Prema podacima dobijenim od Fonda za zdravstveno osiguranje Crne Gore, za potrebe javnih zdravstvenih ustanova u Crnoj Gori, za ljekove koji su nabavljeni na teret sredstava Fonda, u 2021. godini je izdvojeno 112.740.285,80 €, što predstavlja 81% od ukupno utrošenih sredstava za ljekove u Crnoj Gori tokom 2021. godine.   Izvještaji o potrošnji za 2021. obuhvataju sledeće tabele: Tabela 1:   Ukupna potrošnja ljekova u 2021. godini prema DDD/1000/dan po glavnoj grupi ATC klasifikacije Tabela 2:  Ukupna potrošnja ljekova u 2021. godini u eurima po glavnoj grupi ATC klasifikacije Tabela 3:  Prvih 10 ljekova po potrošnji u DDD/1000/dan u 2021. godini Tabela 4:  Prvih 10 ljekova po potrošnji u eurima u 2021 godini Tabela 5:  Prvih 10 ljekova u 2021. godini po DDD/1000/dan, vanbolnička potrošnja Tabela 6:  Prvih 10 ljekova u 2021. godini po potrošnji u eurima, vanbolnička potrošnja Tabela 7:  Prvih 10 ljekova u 2021. godini po DDD/1000/dan, bolnička potrošnja Tabela 8:  Prvih 10 ljekova u 2021. godini po potrošnji u eurima, bolnička potrošnja Tabela 9:  Prvih 10 ljekova u 2021. godini za opštinu Podgorica po vrijednosti DDD/1000/dan Tabela 10: Prvih 10 ljekova u 20201 godini za opštinu Podgorica po vrijednosti u eurima Tabela 11:  Prvih 10 ljekova u 2021. godini za opštinu Nikšić po vrijednosti DDD/1000/dan Tabela 12: Prvih 10 ljekova u 2021. godini za opštinu Nikšić po vrijednosti u eurima Tabela 13: Prvih 10 ljekova u 2021. godini za opštinu Bijelo Polje po vrijednosti DDD/1000/dan Tabela 14: Prvih 10 ljekova u 2021. godini za opštinu Bijelo Polje po vrijednosti u eurima Tabela 15: Prvih 10 ljekova u 2021. godini za opštinu Bar po vrijednosti DDD/1000/dan Tabela 16: Prvih 10 ljekova u 2021. godini za opštinu Bar po vrijednosti u eurima Tabela 17: Prvih 10 ljekova u 2021. godini za opštinu Berane po vrijednosti DDD/1000/dan Tabela 18: Prvih 10 ljekova u 2021. godini za opštinu Berane po vrijednosti u eurima   Navedeni podaci pokazuju da je u ukupnoj potrošnji prema DDD/1000/dan, kao i prethodnih godina, najviše korišćena grupa ljekova za liječenje kardiovaskularnog sistema, čiji je udio potrošnje 30% od ukupne potrošnje svih ljekova. Slijede ljekovi za liječenje krvi i krvotvornih organa sa 28,5% učešća, zatim ljekovi za liječenje alimentarnog trakta i metabolizma sa 11,50%, ljekovi koj djeluju na nervni sistem sa 9,43 %, zatim ljekovi za bolesti mišićno-kostnog sistema sa 6%, ljekovi za liječenje bolesti respiratornog sistema sa 5,48% itd.   Kada govorimo o potrošnji u finansijskom smislu, najveću potrošnju su imali ljekovi iz grupe antineoplastika i imunomodulatora (41.486.663,15 EUR) sa učešćem od 29,80% u ukupnoj potrošnji, zatim antiinfektivni ljekovi za sistemsku primjenu (19.557.152,93 EUR) sa učešćem od 14%, ljekovi za liječenje krvi i krvotvornih organa (18.545.920,92 EUR) sa učešćem od 13,32%, ljekovi za liječenje alimentarnog trakta i metabolizma (17.278.884,06 EUR) sa 12,41%, ljekovi za liječenje kardiovaskularnog sistema (10.936.372,61 EUR) sa 7,9% itd.   Upoređujući podatke o potrošnji ljekova iz 2021. godine sa podacima iz prethodne, 2020. godine, a imajući u vidu da je u pitanju period pandemije COVID-19, kao i podatak da je 2021. godina sa najvećim brojem oboljelih od COVID-19, očekivano je i zabilježen značajan porast potrošnje ljekova. Potrošnja ljekova u DDD/1000/dan je porasla za 6,53%, a finansijski je zabilježen porast od 20,93%.   Grupa ljekova koja je, izraženo u DDD/1000/dan, zabilježila najveći porast u potrošnji u 2021. godini u odnosu na 2020. godinu su hormonski preparati za sistemsku primjenu, isključujući polne hormone (22,10%), a u toj grupi ljekova najznačajniji porast su zabilježili glukokortikoidi (kortikosteroidi za sistemsku primjenu), zatim slijede ljekovi za liječenje bolesti respiratornog sistema (16,20%), ljekovi za liječenje bolesti krvi i krvotvornih organa (14,38%), kao i antiinfektivni ljekovi za sistemsku primjenu, posebno antibiotici čija je potrošnja porasla za 12,39%. Značajno je napomenuti da je u 2021. godini zabilježen porast potrošnje ljekova u skoro svim grupama ljekova, osim za ljekove za liječenje kardiovaskularnog sistema, ljekove za liječenje nervnog sistema i za ljekove koji djeluju na oko i uho, gdje je došlo do neznatnog smanjenja potrošnje.   Najznačajniji finansijski porast u 2021. godini u odnosu na 2020. godinu su zabilježili antiinfektivni ljekovi za sistemsku primjenu, 55,56%. Značajno je napomenuti da ovoj grupi ljekova, osim antibiotika koji su zabilježili značajan finansijski porast od skoro dva miliona eura (30%), pripadaju i vakcine protiv COVID-19. Značajan porast potrošnje hormonskih preparata za sistemsku primjenu, isključujući polne hormone, u DDD/1000/dan je u korelaciji i sa finansijskom potrošnjom ove grupe ljekova, gdje je zabilježen porast od 28,03%. Isto je i u slučaju ljekova za liječenje krvi i krvotvornih organa, gdje je finansijska potrošnja povećana za 21,22%. Finansijski porast potrošnje u 2021. godini je zabilježen i u grupi ljekova koji pripadaju grupi antineoplastika i imunomodulatora, i to u vrijednosti od 20,16%.  

Tabela 1

Ukupna potrošnja ljekova u 2021. godini po vrijednosti DDD/1000/dan prikazana po glavnim anatomskim grupama ATC klasifikacije
R.br.	ATC	Nazivi glavnih ATC grupa	DDD/1000/dan
1	C	Kardiovaskularni sistem (ljekovi koji djeluju na kardiovaskularni sistem)	430,51
2	B	Krv i krvotvorni organi (ljekovi za liječenje bolesti krvi i krvotvornih organa)	408.62
3	A	Alimentarni trakt i metabolizam (ljekovi koji djeluju na bolesti digestivnog sistema i metabolizma)	164.32
4	N	Nervni sistem (ljekovi koji djeluju na nervni sistem)	135.07
5	M	Mišićno-kostni sistem (ljekovi za bolesti mišićno-kostnog sistema)	85,97
6	R	Respiratorni sistem (ljekovi za liječenje bolesti respiratornog sistema)	78.52
7	H	Hormonski preparati za sistemsku primjenu, isključujući polne hormone i insuline	51.57
8	G	Genitourinarni sistem i polni hormoni (ljekovi za liječenje genitourinarnog sistema i polni hormoni)	33.60
9	J	Antiinfektivni ljekovi za sistemsku primjenu	32.65
10	L	Antineoplastici i imunomodulatori	8,70
11	P	Antiparazitni proizvodi, insekticidi i sredstva za zaštitu od insekata	1,76
12	S	Senzorni organi (ljekovi koji djeluju na oko i uho)	1,45
13	D	Koža i potkožno tkivo (ljekovi za liječenje bolesti kože i potkožnog tkiva)	0,17
14	V	Ostalo	0,11

Vrh stranice

Tabela 2

Ukupna potrošnja ljekova u EUR u 2021. godini prikazana po glavnim anatomskim grupama ATC klasifikacije
R.br.	ATC	Nazivi glavnih ATC grupa	Iznos (EUR)
1	L	Antineoplastici i imunomodulatori	41.486.663,15
2	J	Antiinfektivni ljekovi za sistemsku primjenu	19.557.152,93
3	B	Krv i krvotvorni organi (ljekovi za liječenje bolesti krvi i krvotvornih organa)	18.545.920,92
4	A	Alimentarni trakt i metabolizam (ljekovi koji djeluju na bolesti digestivnog sistema i metabolizma)	17.278.884,06
5	C	Kardiovaskularni sistem (ljekovi koji djeluju na kardiovaskularni sistem)	10.936.372,61
6	N	Nervni sistem (ljekovi koji djeluju na nervni sistem)	8.459.113,08
7	R	Respiratorni sistem (ljekovi za liječenje bolesti respiratornog sistema)	7.019.013,59
8	M	Mišićno-kostni sistem (ljekovi za bolesti mišićno-kostnog sistema)	4.627.509,51
9	H	Hormonski preparati za sistemsku primjenu, isključujući polne hormone i insuline	3.335.817,99
10	G	Genitourinarn sistem i polni hormoni (ljekovi za liječenje genitourinarnog sistem i polni hormoni	3.197.468,92
11	S	Senzorni organi (ljekovi koji djeluju na oko i uho)	1.620.655,93
12	D	Koža i potkožno tkivo (ljekovi za liječenje bolesti kože i potkožnog tkiva)	1.349.974,87
13	V	Ostalo	1.163.190,08
14	P	Antiparazitni proizvodi, insekticidi i sredstva za zaštitu od insekata	259.517,10

Vrh stranice

Tabela 3

10 najkorišćenijih ljekova u 2021. godini po vrijednosti DDD/1000/dan
R.br.	ATC	INN	DDD/1000/dan
1	B03BB01	folna kiselina	208,06
2	B01AC06	acetilsalicilna kiselina	103,60
3	C09AA05	ramipril	60,84
4	M01AB05	diklofenak	43,68
5	B03BA03	hidroksokobalamin	43,65
6	A02BC02	pantoprazol	42,16
7	C08CA01	amlodipin	29,13
8	A10BA02	metformin	27,96
9	C09AA09	fosinopril	26,49
10	C10AA05	atorvastatin	24,99

Vrh stranice

Tabela 4

10 najkorišćenijih ljekova u 2021. godini po iznosu u EUR
R.br.	ATC	INN	Iznos (EUR)
1	L01XC18	pembrolizumab	7.299.478,06
2	J07B…	vakcina protiv virusa SARS-CoV-2 (inaktivisana)	5.984.196,00
3	B01AB05	enoksaparin natrijum	2.844.523,86
4	B01AF01	rivaroksaban	2.627.023,04
5	J07BX03	mRNA vakcina protiv COVID-19 (modifikovani nukleozid)	2.609.915,45
6	L01XC13	pertuzumab	2.528.203,83
7	A02BC02	pantoprazol	1.877.108,58
8	A10BX09	dapagliflozin	1.599.829,92
9	L01XC03	trastuzumab	1.568.853,75
10	L04AA36	okrelizumab	1.546.877,22

Vrh stranice

Tabela 5

10 najkorišćenijih ljekova u 2021. godini po vrijednosti DDD/1000/dan – VANBOLNIČKA POTROŠNJA
R.br.	ATC	INN	DDD/1000/dan
1	B03BB01	folna kiselina	205,11
2	B01AC06	acetilsalicilna kiselina	103,33
3	C09AA05	ramipril	60,58
4	M01AB05	diklofenak	43,29
5	B03BA03	hidroksokobalamin	41,43
6	A02BC02	pantoprazol	40,33
7	C08CA01	amlodipin	29,04
8	A10BA02	metformin	27,88
9	C09AA09	fosinopril	26,31
10	C10AA05	atorvastatin	24,86

Vrh stranice

Tabela 6

10 najkorišćenijih ljekova u 2021. godini po iznosu u EUR – VANBOLNIČKA POTROŠNJA
R.br.	ATC	INN	Iznos (EUR)
1	J07B…	vakcina protiv virusa SARS-CoV-2 (inaktivisana)	5.944.891,44
2	B01AF01	rivaroksaban	2.610.304,84
3	J07BX03	mRNA vakcina protiv COVID-19 (modifikovani nukleozid)	2.550.596,50
4	B01AB05	enoksaparin natrijum	1.716.993,54
5	A10BX09	dapagliflozin	1.597.516,80
6	B01AC06	acetilsalicilna kiselina	1.537.996,87
7	A02BC02	pantoprazol	1.422.770,98
8	B01AE07	dabigatraneteksilat	1.303.964,88
9	L01XE42	ribociklib	1.285.385,76
10	C07AB07	bisoprolol	1.278.730,60

Vrh stranice

Tabela 7

10 najkorišćenijih ljekova u 2021. godini po vrijednosti DDD/1000/dan – BOLNIČKA POTROŠNJA
R.br.	ATC	INN	DDD/1000/dan
1	H02AB04	metilprednizolon	3,40
2	B01AB05	enoksaparin natrijum	3,37
3	B03BB01	folna kiselina	2,95
4	B03BA03	hidroksokobalamin	2,22
5	A02BC02	pantoprazol	1,83
6	H02AB02	deksametazon	1,61
7	J01DD04	ceftriakson	0,85
8	B01AB06	nadroparin	0,78
9	B01AB04	dalteparin	0,58
10	M05BX04	denosumab	0,56

Vrh stranice

Tabela 8

10 najkorišćenijih ljekova u 2021. godini po iznosu u EUR – BOLNIČKA POTROŠNJA
R.br.	ATC	INN	Iznos (EUR)
1	L01XC18	pembrolizumab	7.299.478,06
2	L01XC13	pertuzumab	2.528.203,83
3	L01XC03	trastuzumab	1.568.853,75
4	L04AA36	okrelizumab	1.546.877,22
5	L01XC07	bevacizumab	1.400.835,99
6	A16AB12	elosulfaza alfa	1.131.136,60
7	B01AB05	enoksaparin natrijum	1.127.530,32
8	L01XC02	rituksimab	1.066.722,43
9	J06BA02	imunoglobulin, normalni humani, za intravensku primjenu	1.055.973,47
10	L01XC14	trastuzumab emtanzin	989.626,60

Vrh stranice

Tabela 9

10 najkorišćenijih ljekova u 2021. godini u opštini Podgorica po vrijednosti DDD/1000/dan
R.br.	ATC	INN	DDD/1000/dan
1	B03BB01	folna kiselina	235,44
2	B01AC06	acetilsalicilna kiselina	96,90
3	C09AA05	ramipril	56,40
4	A02BC02	pantoprazol	45,94
5	B03BA03	hidroksokobalamin	42,80
6	M01AB05	diklofenak	42,15
7	C09AA09	fosinopril	26,04
8	C08CA01	amlodipin	25,09
9	A10BA02	metformin	25,04
10	C10AA05	atorvastatin	24,66

Vrh stranice

Tabela 10

10 najkorišćenijih ljekova u 2021. godini u opštini Podgorica po iznosu u EUR
R.br.	ATC	INN	Iznos (EUR)
1	L01XC13	pertuzumab	2.528.203,83
2	L01XC18	pembrolizumab	2.152.815,00
3	J07B…	vakcina protiv virusa SARS-CoV-2 (inaktivisana)	1.969.458,64
4	L01XC03	trastuzumab	1.568.853,75
5	L04AA36	okrelizumab	1.546.877,22
6	L01XC07	bevacizumab	1.412.698,09
7	B01AB05	enoksaparin natrijum	1.277.420,18
8	A16AB12	elosulfaza alfa	1.131.136,60
9	L01XC02	rituksimab	1.066.722,43
10	L01XC14	trastuzumab emtanzin	989.626,60

Vrh stranice

Tabela 11

10 najkorišćenijih ljekova u 2021. godini u opštini Nikšić po vrijednosti DDD/1000/dan
R.br.	ATC	INN	DDD/1000/dan
1	B03BB01	folna kiselina	263,57
2	B01AC06	acetilsalicilna kiselina	109,53
3	C09AA05	ramipril	65,04
4	B03BA03	hidroksokobalamin	62,62
5	M01AB05	diklofenak	44,72
6	A02BC02	pantoprazol	42,85
7	A02BA03	famotidin	32,54
8	C08CA01	amlodipin	30,33
9	C09AA09	fosinopril	27,02
10	C10AA05	atorvastatin	26,41

Vrh stranice

Tabela 12

10 najkorišćenijih ljekova u 2021. godini u opštini Nikšić po iznosu u EUR
R.br.	ATC	INN	Iznos (EUR)
1	L01XC18	pembrolizumab	5.146.663,06
2	J07B…	vakcina protiv virusa SARS-CoV-2 (inaktivisana)	665.376,96
3	B01AB05	enoksaparin natrijum	365.757,60
4	L01XC32	atezolizumab	313.329,55
5	B01AF01	rivaroksaban	258.781,84
6	B06AC02	ikatibant	239.454,18
7	B05XA03	natrijum hlorid	234.947,11
8	R03AK07	formoterol, budesonid	231.065,86
9	A02BC02	pantoprazol	229.136,48
10	L04AX04	lenalidomid	223.734,21

Vrh stranice

Tabela 13

10 najkorišćenijih ljekova u 2021. godini u opštini Bijelo Polje po vrijednosti DDD/1000/dan
R.br.	ATC	INN	DDD/1000/dan
1	B03BB01	folna kiselina	129,87
2	B01AC06	acetilsalicilna kiselina	94,86
3	B03BA03	hidroksokobalamin	71,80
4	C09BA09	fosinopril, hidrohlortiazid	46,53
5	M01AB05	diklofenak	46,44
6	C09AA05	ramipril	42,25
7	C08CA01	amlodipin	40,35
8	R05DB13	butamirat	38,78
9	C09AA09	fosinopril	37,70
10	A02BC02	pantoprazol	35,00

Vrh stranice

Tabela 14

10 najkorišćenijih ljekova u 2021. godini u opštini Bijelo Polje po iznosu u EUR
R.br.	ATC	INN	Iznos (EUR)
1	J07B…	vakcina protiv virusa SARS-CoV-2 (inaktivisana)	291.416,96
2	B01AF01	rivaroksaban	218.984,71
3	B01AE07	dabigatraneteksilat	164.264,72
4	J07BX03	mRNA vakcina protiv COVID-19 (modifikovani nukleozid)	114.020,26
5	R03AK07	formoterol, budesonid	111.453,95
6	L01XE42	ribociklib	109.099,10
7	A10BX09	dapagliflozin	106.081,44
8	B01AB05	enoksaparin natrijum	101.649,00
9	B05XA03	natrijum hlorid	100.430,45
10	A10AE04	insulin glargin	91.147,81

Vrh stranice

Tabela 15

10 najkorišćenijih ljekova u 2021. godini u opštini Bar po vrijednosti DDD/1000/dan
R.br.	ATC	INN	DDD/1000/dan
1	B03BB01	folna kiselina	223,67
2	B01AC06	acetilsalicilna kiselina	112,76
3	C09AA05	ramipril	66,95
4	B03BA03	hidroksokobalamin	57,41
5	M01AB05	diklofenak	44,99
6	A02BC02	pantoprazol	41,42
7	A10BA02	metformin	28,95
8	C09AA09	fosinopril	25,71
9	C09BA09	fosinopril, hidrohlortiazid	24,81
10	C07AB07	bisoprolol	24,57

Vrh stranice

Tabela 16

10 najkorišćenijih ljekova u 2021. godini u opštini Bar po iznosu u EUR
R.br.	ATC	INN	Iznos (EUR)
1	J07B…	vakcina protiv virusa SARS-CoV-2 (inaktivisana)	441.670,48
2	B01AB05	enoksaparin natrijum	212.090,61
3	B01AF01	rivaroksaban	169.336,35
4	J07BX03	mRNA vakcina protiv COVID-19 (modifikovani nukleozid)	148.474,98
5	A10AE06	insulin degludek	147.668,70
6	A10BX09	dapagliflozin	143.237,76
7	A02BC02	pantoprazol	139.933,98
8	J01DH02	meropenem	132.265,43
9	B05XA03	natrijum hlorid	130.656,17
10	L04AC07	tocilizumab	117.043,95

Vrh stranice

Tabela 17

10 najkorišćenijih ljekova u 2021. godini u opštini Berane po vrijednosti DDD/1000/dan
R.br.	ATC	INN	DDD/1000/dan
1	B03BB01	folna kiselina	244,24
2	B01AC06	acetilsalicilna kiselina	124,56
3	C09AA05	ramipril	82,54
4	M01AB05	diklofenak	62,22
5	C10AA05	atorvastatin	56,97
6	A02BC02	pantoprazol	51,06
7	C08CA01	amlodipin	39,63
8	A10BA02	metformin	36,18
9	C03BA11	indapamid	34,41
10	C07AB07	bisoprolol	30,38

Vrh stranice

Tabela 18

10 najkorišćenijih ljekova u 2021. godini u opštini Berane po iznosu u EUR
R.br.	ATC	INN	Iznos (EUR)
1	J07B…	vakcina protiv virusa SARS-CoV-2 (inaktivisana)	234.513,76
2	B01AF01	rivaroksaban	193.468,00
3	A10BX09	dapagliflozin	193.013,76
4	B01AE07	dabigatraneteksilat	128.204,88
5	A10BD07	metformin, sitagliptin	115.009,20
6	B01AB05	enoksaparin natrijum	108.245,07
7	B05XA03	natrijum hlorid	91.261,41
8	A02BC02	pantoprazol	83.559,82
9	J07BX03	mRNA vakcina protiv COVID-19 (modifikovani nukleozid)	83.354,37
10	J01DD04	ceftriakson	83.354,10

  — Humani Ljekovi 01 Izdavanje dozvola za lijek 02 Uvoz i izvoz ljekova 03 Kontrolisane supstance 04 Klinička ispitivanja 05 Potrošnja ljekova 06 Maksimalne cijene ljekova